Alles over Geld, Verzekeringen en Hypotheken

De particuliere markt voor duurzame spaar- en beleggingsproducten groeit nog steeds licht terwijl de vraag naar de niet-duurzame varianten nagenoeg gelijk blijft. Dat blijkt uit onderzoek van de Vereniging van Beleggers voor Duurzame Ontwikkeling (VBDO).

In 2010 heeft de overheid besloten de fiscale voordelen voor fiscaal vrijgestelde spaar- en beleggingsproducten te beperken. Die maatregel heeft een negatieve invloed gehad op de vraag naar die producten. Toch groeide de markt voor duurzaam sparen en beleggen in 2011 met 0,9 procent tot een omvang van circa 18 miljard euro. De totale markt voor spaar- en beleggingsproducten daarentegen is blijven steken op een omvang van circa 393 miljard.

Particulieren kiezen bewust voor duurzame spaar- en beleggingsproducten en zeker niet alleen om een fiscaal voordeel in de wacht te slepen.”, aldus VBDO-directeur Giuseppe van der Helm. Toch is er nog veel werk aan de winkel, vindt hij: “Het totale marktaandeel van duurzaam sparen en beleggen is slechts 4,6 procent. Daar is dus nog veel ruimte voor verbetering.”

Vorige maand werd tijdens Wereld Consumentendag extra aandacht geschonken aan financiële producten. Vaak is het aanbod hiervan erg verwarrend. Het aanbod is soms te klein en soms veel te ruim. In bijna alle gevallen zijn de financiële producten moeilijk te begrijpen waardoor mensen een hoop geld mislopen.

De Consumentenbond heeft berekend dat consumenten door kritisch naar hun verzekeringen te kijken jaarlijks zo’n €800 kunnen besparen. Hoewel er in de polisvoorwaarden vaak nauwelijks verschil zit is er een flink prijsverschil tussen goedkope en dure verzekeringen.

Een belangrijke kostenbespaarder is de autoverzekering, waar enorm veel verschillen te ontdekken zijn in de voorwaarden. Hieronder hebben een lijst gemaakt van punten waarmee je rekening dient te houden bij het uitzoeken van een autoverzekering die goed bij je past.

1. Wat zijn de belangrijkste verschillen tussen de aanbieders?
   Als u gaat vergelijken zijn er veel verschillen tussen de aanbieders. De belangrijkste verschillen zitten in de basisinstaptrede, de terugval in schade jaren na een schadeclaim, de nieuwwaarderegeling en afschrijvingsmethode.
    
2. Wanneer moet je een nieuwe vergelijking maken?
   Het is verstandig om jaarlijks de vergelijking te maken kijken naar aanleiding van de veranderingen in verschillende bonus-malusregelingen waardoor ieder jaar een andere verzekeraar goedkoper kan zijn of wanneer de dagwaarde van de auto zo laag is geworden dat een verzekering met beperkt casco of alleen WA voldoende is. Daarnaast is het goed om na een schadeclaim of bij het kopen van een andere auto goed te kijken of je huidige verzekering nog voldoet.
    
3. Gezinsauto
    Wanneer je een auto binnen het gezin veel deelt is het verstandig een all-risk dekking te overwegen. Hiermee is de schade aan je eigen auto ook gedekt, ongeacht de schuldvraag.
    
4. Niche verzekeringen
   Het is goed om te kijken of er autoverzekeringen die specifiek op jou van toepassing zijn. Er komen steeds meer maatschappijen die zich op een bepaalde nichemarkt richten. Zo richt autoverzekeraar onna-onna zich speciaal op vrouwen. Omdat vrouwen statistisch gezien minder ongelukken maken is deze behoorlijk voordelig.
    
5. Geschillenregeling
    Het kan voorkomen dat je het niet eens bent met de schade vaststelling door de expert van de verzekeraar. In zulke gevallen kennen sommige verzekeraars een geschillenregeling. Hierbij wordt een tegenexpert in de arm genomen die een onafhankelijk advies geeft. Niet alle autoverzekeraars bieden dit aan. Kijk daarom goed in de casco-voorwaarden hoe het met de geschillenregeling van de verzekeraar is gesteld.
    

Het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) maakt zich zorgen om het groeiend aantal consumenten dat moeite heeft met het betalen van de rekeningen.

Ruim 30% van de Nederlanders loopt achter met betalingen en ruim 70% van hen heeft meerdere soorten schulden, die staan niet alleen rood, ook automatische incasso´s worden geweigerd en aanmaningen voor het betalen van de huur of hypotheek vallen op de deurmat. In 2009 was dat nog maar 56%, zo blijkt uit onderzoek van het Nibud.

Niet alleen het aantal schulden is opgelopen, ook de hoogte van betalingsachterstanden is het afgelopen jaar verdubbeld. In 2010 had nog maar 4% een betalingsachterstand van 10.000 euro of meer. In 2011 was dat al 11%. Het Nibud merkt dat consumenten het moeilijk vinden een uitweg voor hun betalingsachterstanden te vinden. Mensen hopen vaak dat het de volgende maand beter gaat en wachten daardoor te lang met het betalen van alle rekeningen.

De zorgverzekering dekt de nieuwe vrije tandartstarieven zelden helemaal. Dat bleek begin van de week uit een onderzoek van een patiëntenorganisatie. Inmiddels hebben twee zorgverzekeraars aangegeven dat ze voortaan toch de hele tandartsrekening vergoeden. 

Uit een vergelijking van tarieven van 1150 tandartsen bleek dat van de 177 soorten behandeling, de tandartsen voor 155 behandelingen meer vragen dan de verzekeraars vergoeden. Tandartsbezoekers hebben de afgelopen twee maanden vaak hun beklag gedaan bij de NPCF, aldus de patiëntenorganisatie. Tandartsen experimenteren vanaf januari van dit jaar met vrije tarieven.

Inmiddels hebben VGZ en CZ de maximale vergoedingen geschrapt en betalen nu de gehele rekening, terwijl andere zorgverzekeraars dat niet doen. Aanvankelijk vergoedden verzekeraars maar een vastgesteld maximum voor een specifieke behandeling. ”Je kan dat de klanten nauwelijks uitleggen. Vandaar dat we de maximale tarieven schrappen, al kost het miljoenen”, aldus CZ.

Het vertrouwen van de consumenten in verzekeraars is aan het begin van 2012 gedaald ten opzichte van de kwartalen daarvoor. Volgens de verzekeraars zelf ligt dat met name aan de negatieve berichtgeving.

Het Verbond van Verzekeraars, de belangenvereniging van de verzekeringsmaatschappijen, zag de vertrouwensindex dalen van -32 naar -35. ‘De veranderingen in het vertrouwen in verzekeraars worden veelal bepaald door de berichten in de media’, aldus het Verbond. ‘Op momenten dat de negatieve media-aandacht voor verzekeraars intensiveert, daalt het vertrouwen van de consumenten.’

Als er veel berichten in de media zijn over de afwikkeling van de woekerpolisaffaire, daalt het vertrouwen, hoewel verzekeraars ook in het nieuws waren met onderwerpen als de vuurwerkschade rondom oud en nieuw en de mobielschademelden app. ‘Maar juist die negatieve berichtgeving heeft de overhand gehad en dat zien we terug in de daling van de vertrouwensindex.’

Woningeigenaren van wie de hypotheekrentetermijn binnenkort afloopt, krijgen waarschijnlijk te maken met een hogere rente. Hun maandlasten gaan dan flink omhoog. Normaal zou zo iemand de hypotheek oversluiten naar een andere geldverstrekker. Maar oversluiten wordt steeds moeilijker. 

Volgens het CBS moet de komende vier jaar 40 procent van de huizenbezitters de rente van hun hypotheek opnieuw vastzetten. Dat zijn een miljoen huishoudens. Een groot deel van hen heeft enkele jaren geleden een hypotheek genomen van soms wel negen keer het jaarinkomen. Zij zouden op basis van de huidige hypotheeknormen nooit meer zo’n hypotheek kunnen krijgen.

Banken hebben met de toezichthouder wel afspraken gemaakt om voor deze groep niet klakkeloos de nieuwe regels te gebruiken, maar te kijken naar uitzonderingsmogelijkheden. In de praktijk houden de hypotheekverstrekkers echter de boot af.

Vereniging Eigen Huis (VEH) roept de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) op om de concurrentieverhoudingen op de Nederlandse hypotheekmarkt opnieuw te onderzoeken. 

Volgens VEH is de situatie op de hypotheekmarkt verslechterd. Dat komt doordat buitenlandse baken als de Franse bank BNP Paribas zich uit de Nederlandse markt terugtrekken. Ook SNS Bank doet minder in hypotheken. VEH vindt dat de gezonde concurrentie in de markt hierdoor verdwijnt en dat de rentemarges weer oplopen.

De angst voor te weinig concurrentie op de Nederlandse hypotheekmarkt komt ook doordat ING en ABN Amro niet met de rentetarieven mogen stunten. Zij hebben deze beperking opgelegd gekregen voor de staatssteun die ze hebben ontvangen. VEH-directeur Rob Mulder: “Wij vragen de NMa om opnieuw te kijken of de gewijzigde concurrentieverhoudingen wel stroken met een gezonde hypotheekmarkt, of dat er sprake is van ‘mededingingsbeperkend gedrag’. Dat laatste is nadelig voor de consument, omdat er voor banken dan geen prikkel is om scherpe rentetarieven aan te bieden.”

De NMa vindt het niet nodig opnieuw onderzoek te doen. “Ieder signaal uit de markt waaruit blijkt dat de concurrentie in het geding is, nemen we uiteraard serieus”, aldus een woordvoerster. “Er is voor ons echter nog geen aanleiding de sector extra in de gaten te houden.”

De VVD moet nadenken over beperking van de aftrek van de hypotheekrente. Ook voor deze partij moet dit onderwerp bespreekbaar zijn. Dat zei VVD-prominent Ed Nijpels vorige week. 

De VVD heeft altijd vastgehouden aan de hypotheekrenteaftrek, maar volgens Nijpels is dit niet meer vol te houden. “Geen enkele politieke partij kan het zich veroorloven dit absoluut onbespreekbaar te houden.” Nijpels hekelde de “idioot grote hypotheeklasten”. De hypotheekrenteaftrek zit jonge huizenkopers alleen maar in de weg omdat ze zich door de hoge huizenprijzen nauwelijks een woning kunnen veroorloven. Het instrument was bedoeld om het bezit van een eigen huis te bevorderen, maar daar is nu geen sprake meer van, vindt Nijpels. “Het middel dient het doel niet meer.”

Ook VVD-prominent Frans Weisglas pleit voor het aanpakken van de hypotheekrenteaftrek. Het kabinet kan volgens hem beter de hypotheekrenteaftrek aanpakken in plaats van met nieuwe bezuinigingen te komen. Ook CDA-minister Maxime Verhagen zei onlangs dat geen enkel middel onbesproken zal blijven om de overheidsfinanciën op orde te krijgen. Hij sloot de beperking van de hypotheekaftrek niet uit. Ook financieel toezichtshouders AFM en De Nederlandsche Bank denken dat het ongemoeid laten van de aftrek ongewenst is.

Klanten zijn dit jaar in het algemeen iets positiever over de dienstverlening door zorgverzekeraars dan in 2010. De waardering als rapportcijfer uitgedrukt steeg van 7,62 naar 7,74.

Dit blijkt uit het jaarlijks klanttevredenheidsonderzoek (KTO) onder ziektekostenverzekeraars van het Verbond van verzekeraars. Uit het onderzoek blijkt dat 87 procent van de verzekerden de brieven van hun zorgverzekeraar begrijpelijk vindt. Overigens zegt slechts 77 procent deze brieven zorgvuldig te lezen.

Ook over het telefonische contact zijn consumenten positief: 83 procent stelt snel iemand aan de lijn te krijgen, 80 procent voelt zich gewaardeerd als klant. De noodzaak om een vast contactpersoon te hebben is voor de klanten niet erg hoog: 28 procent zou graag weer door dezelfde persoon geholpen willen worden.

De bezuinigingen op het basispakket hadden in 2011 weinig effect op het oordeel van verzekerden over de afhandeling van declaraties. De uitkomst van een declaratie vond 75 procent van de consumenten bevredigend. Wel vinden velen de kosten van een zorgverzekering erg hoog. Achtenzestig procent was tevreden over de hoogte van de uitkering. Wel geeft slechts 56 procent aan goed op de hoogte te zijn gehouden door de verzekeraar over de afhandeling van een declaratie.

Om de stijging in de zorgkosten te temperen, moeten ouderen in de toekomst zelf bijdragen. Ze zouden bijvoorbeeld de woningwaarde moeten gebruiken om zorg in te kopen. Terwijl zij in hun eigen huis blijven wonen, kunnen ze de waarde deels verzilveren bij de bank of pensioenfonds en daarvan verzorging of verpleging regelen.

Dit stelt Paul Schnabel, directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau (CPB) in de Volkskrant. De zorgkosten stijgen bij ongewijzigd beleid in 2040 tot 40 procent van de rijksbegroting. Nu is dat met 67 miljard euro nog 20 procent.

De kostenexplosie is volgens Schnabel deels onvermijdelijk. “Gezondheidszorg is ouderenzorg. Nu is vijftien procent van de mensen boven de 65, hun kosten belopen daar 43 procent van het totaal. Zo’n 1,5 procent van de bevolking is 85-plus. Die groep kost 12 procent van de zorguitgaven. Als de groep 65-plussers door de vergrijzing groter wordt, stijgt hun zorgbehoefte, hun aandeel in de zorguitgaven en ook het totaal van de zorgkosten”

Op termijn zijn harde ingrepen in de zorg onvermijdelijk volgens Schnabel. “Het gevoel van urgentie is er nog niet, maar er komt een moment dat het bespreekbaar wordt dat je je eigen huis aan een bank of pensioenfonds verkoopt, om er je eigen zorg mee te financieren”

De kans is groot dat 150 pensioenfondsen volgend jaar besluiten de premie te verhogen of de uitkeringen te verlagen. Dat kan gevolgen hebben voor 1,5 miljoen pensioendeelnemers.

De beslissing om te korten of te verhogen wordt in het voorjaar van 2012 genomen. De maatregelen worden vervolgens in 2013 van kracht. Als pensioenfondsen tot korten besluiten, zien gepensioneerden hun pensioen slinken en werkenden hun pensioenopbouw afnemen. Ook kan er besloten worden tot het verhogen van de premie: zo’n maatregel treft werkenden en werkgevers. Werknemers betalen grofweg eenderde van de premie, werkgevers tweederde.

Zo’n 200 pensioenfondsen hebben een tekort en bij driekwart daarvan zijn de problemen zo groot dat drastische maatregelen onvermijdelijk zijn. Tot de pensioenfondsen die hun dekkingsgraad de afgelopen maanden zagen dalen, behoren ABP (2,8 miljoen deelnemers), Zorg & Welzijn (1,1 miljoen deelnemers) en PME (680.000 deelnemers). De pensioenwet verplicht noodlijdende pensioenfondsen om eerst premies te verhogen en pensioenen niet te corrigeren voor prijsstijgingen. Pas daarna mogen ze korten op pensioenen.

Betalen met een creditcard is handig en kan vrijwel overal ter wereld. Bij de meeste banken en tegenwoordig ook bij veel andere aanbieders kun je een creditcard aanvragen. Dit is niet gratis en de tarieven bij de verschillende aanbieders lopen nogal uiteen. Gemiddeld kost een creditcard tussen de 10,- en 50,- euro per jaar. 

Dat blijkt uit een recente publicatie op 50plusplein.nl. Wanneer je de aankopen met een creditcard afrekent en de rekening aan het eind van de maand voldoet, betaal je daarvoor geen rente en kun je het dus zien als een soort uitgestelde betaling welke ook nog eens kosteloos is. Wanneer je echter het openstaande bedrag op de rekening niet ineens voldoet wordt er een behoorlijk hoge rente in rekening gebracht. In de meeste gevallen is deze rente hoger dan op een persoonlijke lening of een doorlopend krediet. Gebruik van een creditcard kan zo leiden tot een flinke schuld.

Kun je of wil je niet zonder creditcard houd dan alle uitgaven goed bij. Hetzelfde geldt voor klantenkaarten van (groot) winkelbedrijven. Ook met deze kaarten kan snel, zonder dat je er erg in hebt, een forse schuld ontstaan. Gebruik van een creditcard is in het buitenland bijzonder handig en in sommige gevallen ook aan te raden, denk aan afrekenen in een hotel of bij het benzinestation. Wanneer de rekening na de vakantie wordt voldaan is er niets aan de hand en hoef je ook niet teveel contant geld op zak te hebben. Wanneer je echter in het buitenland geld opneemt met een creditcard in de pinautomaat ben je ongeveer 5,- euro extra kwijt aan kosten. Wil je toch pinnen met de creditcard dan kun je beter meteen iets meer pinnen om kosten te besparen.